Қазақ өнерінің жарық жұлдызы, көрнекті композитор Ғазиза Жұбанованың ғажайып өмір жолы мен шығармашылық әлеміне саяхат. Ұлттық күйлер мен әлемдік симфонияны тоғыстырған ұлы тұлғаның рухты өмірі өскелең ұрпақты өнерге, еңбекқорлыққа және Отанды сүюге баулиды. Бұл кітап — музыка құдіреті мен ұлы дала үнінің мәңгілік мұрасы туралы сыр шертеді.
Жас Ғазиза кең бөлмеде, ұлттық ою-өрнектермен безендірілген қабырғалар аясында ойлы жанарымен алға қарап тұр. Оның айналасында сиқырлы ноталар мен қазақы нақыштар қалықтап, болашақ ұлы композитордың рухани әлемін бейнелейді.
Берекелі шаңырақтың төрінде кішкентай Ғазиза әкесі Ахмет Жұбановтың қасында үлкен қызығушылықпен отыр. Бөлмеде үлкен қара рояль мен киелі домбыра қатар тұр, ал үстел басында қазақтың біртуар зиялылары қызу әңгіме айтып, үй ішін өнер мен күйдің жылылығына бөлеуде.
Мәскеудің зәулім Чайковский консерваториясының үлкен терезесінен түскен жарық сәулесі жас Ғазизаның үстіне төгіліп тұр. Ол рояль пернелерін асқан шеберлікпен басып, симфониялық музыканың күрделі әрі терең заңдылықтарын асқан құштарлықпен меңгеруде.
Кең-байтақ қазақ даласының үстінде алып симфониялық оркестр орындаушылары бейнеленген, олардың аспаптарынан шыққан дыбыстар толқын тәрізді аспанға көтеріледі. Бұл Дәулеткерейдің «Жігер» күйінің рухымен үндескен, әкеге арналған ұлы музыканың дүниеге келу сәті еді.
Тартылып қалған Арал теңізінің мұңды көрінісі мен құм үстінде қалған ескі кемелердің сұлбасы көрінеді. Осы бір экологиялық апаттың ауыр зардабы мен табиғаттың жанайқайы музыкалық ноталардың күрзелі де мұңды сызықтары арқылы композитордың жүрегінен шыққан шынайы туындыға айналды.
Үлкен театр сахнасында жарқыраған шамдар астында опера және балет әртістері өнер көрсетуде. «Еңлік – Кебек» пен «Қарагөздің» нәзік те драмалық бейнелері ұлттық өнердің алтын қорына айналған ғажайып қойылымдардың сән-салтанатын паш етеді.
Ғазиза Жұбанова мен оның жары, белгілі режиссер Әзірбайжан Мәмбетов үстел үстіндегі қолжазбалар мен сценарийлерге үңіліп, бірлесе шығармашылық ізденіс үстінде отыр. Олардың махаббаты мен өнерге деген адалдығы «Ана — Жер-ана» спектаклінің рухты хор музыкасының тууына себепші болды.
Алматы консерваториясының кең залында ректор Ғазиза Жұбанова өзінің дарынды шәкірттерінің қоршауында тұр. Ол жас музыканттарға жылы жымиып, қазақ композиторлық мектебінің жаңа буынына өз білімі мен өмірлік тәжірибесін мақтанышпен табыстауда.
Шығармашылық үстел үстінде шашылған ноталық парақтар, сиялы қауырсын қалам және оркестрдің күрделі партитуралары жатыр. Әрбір сызылған нота мен халықаралық деңгейде жоғары бағаланған «Хиросима» балетінің бейнелері композитордың асқан еңбекқорлығы мен дәлдігін көрсетеді.
Күн сәулесімен нұрланған Ақтөбе филармониясы мен композитордың есімі берілген зәулім мәдениет нысандары мақтанышпен бой көтеріп тұр. Аспанда қалықтаған мәңгілік музыка ноталары Ғазиза Жұбанованың есімі мен ұлттық рухты асқақтатқан туындыларының ешқашан өлмейтінін білдіреді.
Қатесіз қазақ тілінде жаса # ҰЛЫ ДАЛАНЫҢ ЖҰЛДЫЗЫ: ҒАЗИЗА ЖҰБАНОВА ### КІРІСПЕ: Заманның ірі ойшылы *[Беттің сипаттамасы: Ғазиза Жұбанованың портреті, айналасында ноталар мен ұлттық оюлар бейнеленген.]* Ғазиза Ахметқызы Жұбанова — қазақ музыкасын әлемдік деңгейге көтерген көрнекті композитор, педагог және қоғам қайраткері. Оның шығармашылығы ұлттық дәстүр мен заманауи симфониялық өнерді тоғыстырды. --- ### БІРІНШІ БЕТ: Берекелі шаңырақ *[Беттің сипаттамасы: Домбыра мен рояль тұрған бөлмеде жас Ғазиза әкесі Ахмет Жұбановтың жанында отыр.]* 1927 жылы дүниеге келген Ғазиза зиялы отбасында тәрбиеленді. * **Әке өнегесі:** Әкесі — академик Ахмет Жұбанов, қазақ кәсіби музыкасының негізін қалаушылардың бірі. * **Рухани орта:** Үйінде Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет күйлері орындалып, Мұхтар Әуезов, Күләш Байсейітова, Шара Жиенқұлова сияқты тұлғалар жиі бас қосты. --- ### ЕКІНШІ БЕТ: Мәскеу мектебі *[Беттің сипаттамасы: Чайковский консерваториясы мен рояль жанындағы жас Ғазиза.]* * 1945 жылы Гнесиндер училищесіне оқуға түсті. * Кейін Мәскеу консерваториясында Юрий Шапориннен білім алып, симфониялық композицияның күрделі заңдылықтарын меңгерді. Оқуын үздік аяқтап, аспирантурада жалғастырды. --- ### ҮШІНШІ БЕТ: «Жігер» симфониясы *[Беттің сипаттамасы: Қазақ даласы мен симфониялық оркестр үндестігі.]* Ғазиза Жұбанованың шығармалары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Ол өмір, тағдыр, соғыс пен бейбітшілік тақырыптарын көтерді. * **«Жігер» симфониясы:** Ахмет Жұбановқа арналған, Дәулеткерейдің «Жігер» күйі негізінде жазылған көрнекті туынды. --- ### ТӨРТІНШІ БЕТ: Арал тағдыры *[Беттің сипаттамасы: Тартылған Арал теңізі мен мұңды музыкалық бейне.]* Композитор әлеуметтік мәселелерді де музыка тілімен жеткізді. * **«Арал шындығы»** — экологиялық апатқа арналған шығарма. * **Басқа туындылары:** «Татьянаның хаты», «Адамға табын, Жер, енді!». --- ### БЕСІНШІ БЕТ: Опера және балет *[Беттің сипаттамасы: Театр сахнасындағы опера мен балет көріністері.]* | Шығарма | Жанры | | --------------- | ----- | | «Еңлік – Кебек» | Опера | | «Құрманғазы» | Опера | | «Хиросима» | Балет | | «Қарагөз» | Балет | Бұл туындылар ұлттық сахна өнерінің алтын қорына енді. --- ### АЛТЫНШЫ БЕТ: Театр мен кино музыкасы *[Беттің сипаттамасы: Ғазиза Жұбанова мен Әзірбайжан Мәмбетов шығармашылық үстінде.]* Жұбайы, режиссер Әзірбайжан Мәмбетовтің көптеген спектакльдеріне музыка жазды. * «Ана — Жер-ана» * «Қан мен тер» * «Король Лир» Әсіресе «Ана — Жер-анадағы» хор музыкасы ерекше бағаланды. --- ### ЖЕТІНШІ БЕТ: Ұстаз және қоғам қайраткері *[Беттің сипаттамасы: Консерваториядағы шәкірттерімен бірге тұрған Ғазиза.]* * 1975–1987 жылдары Алматы консерваториясының ректоры болды. * Қазақ композиторлық мектебінің жаңа буынын тәрбиеледі. * Композиторлар одағын басқарып, қазақ өнерін шетелде танытты. --- ### СЕГІЗІНШІ БЕТ: Қызықты деректер *[Беттің сипаттамасы: Ноталар мен шығармашылық ізденіс көрінісі.]* * Оркестр мүмкіндіктерін ерекше дәлдікпен есептеген. * «Хиросима» балеті халықаралық деңгейде жоғары бағаланды. * Әзірбайжан Мәмбетовпен шығармашылық пікірталастар жаңа туындылардың тууына ықпал етті. --- ### ТОҒЫЗЫНШЫ БЕТ: Мұра және марапаттар *[Беттің сипаттамасы: Қолжазбалар мен мемлекеттік марапаттар.]* * Әкесі Ахмет Жұбанов пен Құдайберген Жұбановтың мұрасын зерттеп, насихаттады. * КСРО Халық әртісі атағын, Мемлекеттік сыйлықты және бірқатар жоғары марапаттарды иеленді. --- ### ОНЫНШЫ БЕТ: Мәңгілік мұра *[Беттің сипаттамасы: Ақтөбе филармониясы мен оның есімі берілген мәдени нысандар.]* Ғазиза Жұбанова 1993 жылы дүниеден өтті. Бүгінде оның есімі мәдени мекемелерге, көшелерге берілген, ал шығармалары әлем сахналарында орындалып келеді. **Ғазиза Жұбанованың музыкасы — ұлттық рухтың әлемдік өнердегі мәңгілік үні.**
