Температура әсері

1-топ. “Температура мен реакция жылдамдығы: Сусыз көлік оқиғасы” Жағдай: Қысқы таң. -15°C суық. Аслан таңертең сабағына асығып, көлігін оталдырмақ болады. Бірақ... көлік от алмайды. Кеше ол бакқа жаңа антифриз қоспаған еді, ал қозғалтқыш майы қатып қалған. Дәл осы уақытта оның химия пәнінің оқытушысы көлік жанынан өтіп бара жатып: – Температураның химиялық процестерге әсерін өз көлігіңмен тәжірибе жасап көрдің бе? – дейді күліп. Аслан ойланып қалады: “Шынында да, менің көлігімдегі жану реакциясы неге жүрмей қалды?” Жану реакциясы: C₈H₁₈ + 12,5O₂ → 8CO₂ + 9H₂O + жылу Суықта молекулалардың қозғалысы баяулап, отын мен ауа арасындағы соқтығысу азаяды. Нәтижесінде реакция басталмайды, яғни химиялық реакция жылдамдығы өте төмен. Аслан моторды жылытып көрді. Бірнеше минуттан кейін қозғалтқыш жеңіл от алды — реакция жылдамдады! 💬 Топтық тапсырмалар: Суық ауа райында жану реакциясы неге баяу жүреді? Температура артқанда бөлшектердің қозғалысы мен соқтығысу саны қалай өзгереді? Егер температура шамадан тыс жоғары болса, қозғалтқышта не болады? Осы құбылысты өндірістік мысалмен салыстырыңыз (мысалы, цемент күйдіру немесе болат балқыту). 💡 Қызықты факт: Автомобиль қозғалтқышында температура шамамен 2000°C-қа дейін көтеріледі – бұл кезде жану реакциясы миллисекундтар ішінде жүреді!