Көксерек

Құрмаш тау етегіндегі қараңғы апаннан кішкентай бөлтірікті тауып алды. Айналада суық жел гуілдеп, табиғаттың қатал үні естіледі. Бала бөлтірікті жылы тонына орап, ауылға қарай асықты.

Киіз үйдің іші жылы әрі жарық. Құрмаш кішкентай Көксерекке тостағанмен сүт беріп, оның маңдайынан сипады. Бөлтірік жаңа иесіне сеніммен қарап, алғаш рет адам мейірімін сезінді.

Көксерек пен Құрмаш кең далада бірге асыр салып ойнап жүр. Күн сәулесіне шомылған жасыл жайлау екеуінің достығына куә болғандай. Бөлтірік күн санап өсіп, нағыз көкжалға айнала бастады.

Көксеректің бойында жабайы түйсік ояна бастады. Ол ауыл иттеріне айбат шегіп, өзінің мықтылығын көрсетті. Оның өткір жанарынан еркіндікке деген аңсар мен түз тағысының мінезі байқалатын.

Дана қарт Құрмаштың қасына келіп, тау жаққа нұсқады. Ол қасқырдың ешқашан қолға үйренбейтінін, оның жүрегі әрқашан еркіндікті қалайтынын айтып сақтандырды. Бірақ бала досына деген адалдығынан танбады.

Айлы түнде Көксерек тау жаққа қарап ұзақ ұлыды. Оның дауысы бүкіл даланы жаңғыртып, ата-бабаларының үнін шақырғандай болды. Қасқырдың жүрегінде туған ұясына деген сағыныш лаулап жатты.

Бір күні таңертең Құрмаш Көксеректің орнын бос тапты. Қасқыр өзінің шын мекеніне — биік таулар мен кең далаға қарай бет алған еді. Тек жерде қалған іздері ғана оның кеткенін білдірді.

Қыс түсіп, айнала аппақ қарға оранды. Көксерек енді түздің айбынды патшасы, қатал көкжалға айналды. Ол қарлы шыңның басында тұрып, төмендегі ауылға суық жанармен қарады.

Боранды күні Құрмаш пен Көксерек жазық далада бетпе-бет келді. Бұл сәтте ескі достық пен табиғаттың қатал заңы қақтығысты. Қасқырдың көзінен жабайы күш пен беймәлім мұң көрінді.

Көксерек қарлы боранға сіңіп, алысқа ұзап кетті. Құрмаш оның артынан ұзақ қарап тұрып, табиғаттың еркіндігін түсінгендей болды. Бұл оқиға дала төсінде мәңгілік аңыз болып қалды.