Бұл кітап сізді ғылымның қызықты әлеміне саяхатқа шақырады! Жанар мен Болат есімді екі дос конвекция құбылысын зерттей отырып, жылудың қалай таралатынын біледі. Сіз де олармен бірге жаңалықтар ашып, қызықты тәжірибелер жасаңыз!
Қыстың суық бір таңында Жанар мен Болат физика сабағына дайындалып отырды. Олардың тақырыбы «Конвекция құбылысы» еді. Жанар мұғалімнің түсіндіргенін еске түсірді.
Болат «конвекцияны нақты қалай көруге болады?» деп ойланып қалды. Жанар асүйге барып, суы бар кастрөл алып келді. Олар кастрөлге су құйып, астына шам жақты.
Бірнеше минуттан кейін судың түбі жылып, кішкентай көпіршіктер пайда бола бастады. Жанар байқап қалды: төмендегі жылы су жоғары көтеріліп жатыр.
Жоғарыдағы су төмен түсіп жатты. Болат күлімдеп: «Міне, бұл — конвекция!» деді. Олар судың ішінде айналым қозғалыс жүріп жатқанын көрді.
Жылы су жоғары көтерілгенде, оның орнына суық су түседі екен. Осылайша жылу бүкіл сұйыққа біртіндеп тарайды. Жанар дәптеріне «жылу ағындары пайда болады» деп жазып қойды.
Болат бұл құбылыстың ауада да болатынын есіне түсірді. Жанар терезеге қарап: «Сол себепті жел де конвекция арқылы жүреді ғой!» деді. Сабақ соңында олар: «Физика өмірде бәріміздің айналамызда бар!» — деп қуанды.
Қыстың суық бір таңында Жанар мен Болат физика сабағына дайындалып отырды. Олардың тақырыбы — «Конвекция құбылысы» еді. Жанар мұғалім түсіндіргенде жылу бір денеден екіншісіне қалай өтетінін есіне түсірді. Бірақ Болат «конвекцияны нақты қалай көруге болады?» деп ойланып қалды. Сол кезде Жанар асүйге барып, суы бар кастрөл алып келді. Олар кастрөлге су құйып, астына шам жақты. Бірнеше минуттан кейін судың түбі жылып, кішкентай көпіршіктер пайда бола бастады. Жанар байқап қалды: төмендегі жылы су жоғары көтеріліп, ал жоғарыдағы су төмен түсіп жатыр. Болат күлімдеп: «Міне, бұл — конвекция!» деді. Олар судың ішінде айналым қозғалыс жүріп жатқанын көрді. Жылы су жоғары көтерілгенде, оның орнына суық су түседі екен. Осылайша жылу бүкіл сұйыққа біртіндеп тарайды. Жанар дәптеріне «жылу ағындары пайда болады» деп жазып қойды. Болат бұл құбылыстың ауада да болатынын есіне түсірді. «Сондықтан бөлмеде жылы ауа жоғары, суық ауа төмен болады», — деді ол. Жанар терезеге қарап: «Сол себепті жел де конвекция арқылы жүреді ғой!» деді таңырқап. Мұғалім сабақ соңында олардың тәжірибесін көріп риза болды. Болат пен Жанар енді жылудың тек өткізгіштік пен сәулелену арқылы ғана емес, конвекция арқылы да тарайтынын нақты білді. Сабақ соңында олар: «Физика өмірде бәріміздің айналамызда бар!» — деп қуанды. Сөйтіп, конвекция олардың ең қызықты тәжірибесіне айналды. 🌡️
Dana Mutalip
Әдемі Қайса
Алуа Орынбай
Ботагөз Әрінтаева
Шалқар Ақмәр
Айдана Еркін
