Narrative of Light and Dust

روایتِ نور و خاک دوربینش خسته بود، درست مثل خودش. در میان هیاهوی خاک‌آلودِ دشت‌های جنوب، مرتضی مثل همیشه آرام بود. آن روز، بچه‌های گروه فیلم‌برداری «روایت فتح» در حال عبور از دشت وسیعی بودند که مین‌گذاری شده بود. فضا سنگین بود؛ سکوتی که تنها با صدای دوردستِ توپخانه‌ها شکسته می‌شد. مرتضی ایستاد. دوربین را روی سه‌پایه نگذاشت، بلکه به چشمش چسباند. نه به دنبال شکار صحنه‌های اکشن بود و نه به دنبال بزرگ‌نماییِ جنگ. او دنبال “انسان” می‌گشت. یکی از بچه‌های گروه، جوانکی بیست ساله با لباس‌های خاکی که پوتین‌هایش کمی برایش بزرگ بود، در کناری نشسته بود و با یک تکه نان خشک، لقمه‌ای برای خودش می‌گرفت. مرتضی همان‌طور که فیلم می‌گرفت، زمزمه کرد: «ببین… این همان جایی است که تاریخ می‌سازد. نه در اتاق‌های فرماندهی، نه در تحلیل‌های استراتژیک، بلکه اینجا، در این لقمه نان و این نگاهِ مطمئن به افق.» یکی از همراهان پرسید: «آقا مرتضی، خسته نشدید؟ این همه سال در گرما و سرما، نوشتن و گفتن از جنگ؟ خسته نشدید از این همه هجران؟» مرتضی دوربین را پایین آورد. نگاهش به افق دوخته شد، جایی که خورشید داشت در پسِ تپه‌ها غروب می‌کرد. لبخندی بر لب آورد که انگار از ورای این خاکِ مادی، چیزی دیده بود. آرام گفت: «خستگی؟ نه. وقتی انسان بفهمد که این‌جا زمینِ بازی نیست، بلکه میدانِ امتحانِ بزرگِ خداست، خستگی معنایی ندارد. ما نه برای تاریخ، که برای “او” می‌نویسیم. اگر قرار بود برای تاریخ بنویسیم، شاید خسته می‌شدیم؛ اما وقتی برای “او” قدم برمی‌داری، هر قدمت، یک پرواز است.» آن روز گذشت. مدتی بعد، همان دوربین که روزها غبار جبهه را به خود دیده بود، دیگر کسی را در پشتِ خود نداشت که با آن نگاهِ عرفانی به دنیا بنگرد. مرتضی در فکه، در همان زمینی که سال‌ها برایش زیسته بود، آسمانی شد. اما او نرفته بود؛ او در هر کلمه از «روایت فتح» و در هر فریم از آن تصاویر سیاه و سفید، تکه‌ای از روحِ خود را برای ما باقی گذاشت تا به یاد بیاوریم که: «پندار ما این است که ما مانده‌ایم و شهدا رفته‌اند، اما حقیقت آن است که زمان، ما را با خود برده است و شهدا مانده‌اند